Mówiąc o suficie w kontekście architektury krajobrazu mam na myśli ażurowy sufit pergoli, albo wręcz „daszek”, który możemy wprowadzić nad trejażem. (O tym, czym różni się pergola od trejażu pisałam wcześniej).
Skoro już wiemy jak stawiać słupy i ściany między nimi, czas na ostatni element – zwieńczenie.
Ilustrowany słownik
Powtórzę jeszcze raz plakat. Teraz zwróć uwagę na belkę główną, łaty i zastrzały.
Konstrukcja w wersji basic
W najbardziej klasycznych pergolach konstrukcja wygląda następująco:
- Na słupach osadzamy belki główne, wzdłuż dłuższego boku pergoli.
- Na belkach mocujemy łaty, czyli belki poprzeczne.
Skoro to takie proste, dlaczego pergole są tak różne? Bo to tylko punkt wyjściowy. Wygląd pergoli zależy od tego, jakie słupy zastosujemy, jakie belki główne, z czego zrobimy belki poprzeczne. Możemy też modyfikować powyższy „przepis” i zamieniać kolejność elementów zwieńczenia lub je duplikować.
Mocowanie do słupków
Wróćmy jednak do naszego „klasyka”. Mamy słupy, do których chcemy przymocować belkę główną. Jeśli nasze słupy są murowane lub betonowe musimy w górnej ich części umieścić kształtownik, np. w L lub U, dostosowany do wymiarów belki. Istnieją też specjalne kształtki do mocowanie belek okrągłych.
W przypadku słupów drewnianych możemy zastosować połączenia ciesielskie. Oto kilka przykładów:
Mocowanie łaty do belki głównej
W drugim kroku do belki głównej mocujemy łaty, czyli belki poprzeczne. Jeśli pracujemy w drewnie tu również możemy zastosować połączenia ciesielskie, choć oczywiście w grę wchodzę też wszelkie kątowniki i inne metalowe elementy łączące.
Na baczność czy na leżąco?
Zwróć uwagę, że zarówno belki, jak i łaty o przekroju prostokątnym, prezentowane na rysunkach powyżej, są montowane „na sztorc”. Z kilku powodów. Po pierwsze, takie ustawienie zwiększa sztywność konstrukcji. Ma to szczególne znaczenie gdy chcemy na belkach oprzeć dach, solidne łaty lub drewniejące pnącza. Po drugie, belka ustawiona pionowo mniej się ugina, co pozwala zastosować większe rozpiętości, a tym samym zmniejszyć liczbę słupów. Ponadto mniejsza powierzchnia pozioma to mniejsza przestrzeń, gdzie mogłaby zalegać woda, czyli mniejsze ryzyko gnicia. Są jeszcze powody estetyczne. Belka „na sztorc” wizualnie dodaje lekkości całej pergoli — konstrukcja wydaje się smuklejsza i bardziej elegancka.
Inne rozwiązania
Oczywiście ażurowy dach z drewnianych belek to nie jedyny rodzaj ogrodowego sufitu. Do dyspozycji mamy również:
- żagle ogrodowe i rolety rzymskie chroniące przed słońcem i lekkim deszczem. Mogą być łatwo montowane i demontowane;
- pełne dachy z przezroczystego materiału (pleksi, szkło), które chronią przed deszczem, ale nie zacieniają;
- pełne dachy, ale z lekkich, przepuszczalnych materiałów, do ochrony przed słońcem;
- pełne, szczelne dachy dające cień i ochronę przed deszczem, ale nie zapewniają przewiewu;
- lampki, proporczyki i inne dekoracje, które nie tworzą prawdziwego sufitu, ale możemy je tak odbierać (pamiętasz sklepienie z wnętrz architektoniczno-krajobrazowych?).
Zwróć uwagę, że wszystkie te przykłady opierają się na konstrukcji z słupów lub słupów i belek, czyli w praktyce są to pergole, do których zamontowano zadaszenie lub inne elementy.
Plakat i przekroje do przerysowania
Rysunki pokazane w tej lekcji pochodzą z zeszytu ćwiczeń Mała architektura. Przekroje. Znajdziesz w nim wszystkie najważniejsze przekroje, rzuty i detale małej architektury, o których uczymy się w kwalifikacji OGR.04 (i na studiach). Zachęcam nie tylko do ich przeanalizowania, ale również do przerysowania, najlepiej w odpowiedniej skali (np. 1:10) i z uwzględnieniem grubości linii. W ten sposób o wiele łatwiej będzie Ci je zapamiętać.
Przy zakupie zeszytu ćwiczeń otrzymasz również plakat w formacie A3 prezentujący najważniejsze nazwy omawianego elementu. Plakat dostępny jest również dla osób, które wykupiły dostęp do Narzędziownika.
