Zielone dachy są jednym z rozwiązań wspierających zrównoważone projektowanie miast. Pozwalają wykorzystać powierzchnie dachów do wprowadzenia roślinności, dzięki czemu poprawiają retencję wód opadowych, ograniczają nagrzewanie budynków i otoczenia oraz zwiększają udział terenów biologicznie czynnych. Mogą być stosowane zarówno na nowych obiektach, jak i – po odpowiednim przygotowaniu konstrukcji – na istniejących budynkach.
Zalety zielonych dachów
Dlaczego warto? Główne zalety zielonych dachów to:
- Retencja wód opadowych – zatrzymują część opadów i spowalniają ich odpływ do kanalizacji.
- Ograniczenie efektu miejskiej wyspy ciepła i poprawa mikroklimatu – obniżają temperaturę powierzchni dachów i otaczającego powietrza.
- Lepsza izolacyjność budynku – zmniejszają nagrzewanie pomieszczeń latem i ograniczają straty ciepła zimą.
- Poprawa jakości powietrza i tłumienie hałasu – rośliny wychwytują pyły oraz wiążą dwutlenek węgla, warstwy zielonego dachu pochłaniają i rozpraszają dźwięki
- Tworzenie siedlisk dla organizmów i wsparcie bioróżnorodności – zapewniają miejsce życia i źródło pokarmu dla owadów zapylających, ptaków i innych zwierząt.
- Zwiększenie powierzchni biologicznie czynnej – częściowo rekompensują utratę terenów zieleni w gęsto zabudowanych miastach.
- Poprawa estetyki budynków – podnoszą walory krajobrazowe i wizualne zabudowy.
- Możliwość stworzenia przestrzeni użytkowej – dachy intensywne mogą pełnić funkcję ogrodów, tarasów lub miejsc rekreacji.
* Powierzchnia biologicznie czynna
Drobne wyjaśnienie jednej z powyższych zalet. Powierzchnia biologicznie czynna to teren umożliwiający naturalną wegetację roślin oraz retencję wód opadowych. Do jej bilansu można wliczyć także zielone dachy i tarasy, o ile spełniają wymagania określone w przepisach. Zgodnie z § 3 pkt 22 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, 50% powierzchni stropodachów i tarasów urządzonych jako stałe trawniki lub kwietniki, zapewniających naturalną wegetację roślin, można zaliczyć do powierzchni biologicznie czynnej. Oznacza to, że dach zielony o powierzchni 100 m² zwiększa bilans powierzchni biologicznie czynnej o 50 m².
Czasami Miejscowy Plan Zagospodarowania Terenu lub decyzja o warunkach zabudowy może podawać inny sposób obliczania, więc warto sprawdzić te zapisy.
Przykłady
Zielone dachy nie są nowym wynalazkiem. Izolacyjne właściwości roślinności wykorzystywane są od dawna, szczególnie w krajach o chłodniejszym klimacie.
Jeden z najciekawszych zielonych dachów w Polsce znajduje się w Warszawie, na Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego. Został zaprojektowany przez architektkę krajobrazu Irenę Bajerską i otwarty w 2002 roku. Jest jednym z największych ogrodów dachowych w Europie – zajmuje ponad 1 ha, z czego ponad 5000 m² pokrywa roślinność. Składa się z dwóch części: dolnej z kaskadą i stawem oraz górnej, podzielonej na ogrody tematyczne o różnych kolorach i charakterze. Rośliny posadzono na warstwie podłoża o grubości około 30 cm, dobierając gatunki odporne na trudne warunki panujące na dachu. Ścieżki, kładki i tarasy widokowe łączą poszczególne części ogrodu, oferując widok na panoramę Warszawy i Wisłę.
Jeszcze trochę przykładów:
Co to jest dach?
Może się wydawać, że zielone dachy nie są zbyt popularne. Nie widuje się ich przecież na co dzień. Jest ich więcej, niż myślisz! Zdjęcia poniżej przedstawiają Parc de les Glòries w Barcelonie. To przykład przekształcenia zdegradowanej przestrzeni komunikacyjnej w zieloną przestrzeń publiczną. Wcześniej miejsce to zajmował rozległy węzeł drogowy, a po przebudowie część infrastruktury samochodowej przeniesiono do tuneli. Na powierzchni powstał park z dużą ilością roślinności, terenami rekreacyjnymi, ogrodami deszczowymi i przestrzeniami dla mieszkańców.
