W poprzedniej lekcji omówiliśmy różne rodzaje murów. Czas dowiedzieć się, jak je zbudować. Jak już wiesz, mamy całkiem spory wybór materiałów do budowy i wykończenia murów. Podaję najbardziej podstawowe przykłady. Zwróć uwagę na izolację pionową i poziomą!
Na egzaminach AK temat murów pojawia się głównie w kontekście muru oporowego, dlatego przygotowałam dla Ciebie odpowiedni plakat, który ułatwi zapamiętanie najważniejszych nazw.
Podstawy
Podobnie jak w przypadku murowanych słupków, murowane ściany składają się z następujących elementów:
- fundament z betonu, kamieni lub tłucznia
- mur drewniany, kamienny, ceglany, betonowy + ew. okładzina / wykończenie
- zwieńczenie – wszelkiego rodzaju kapturki i daszki z kapinosem
- izolacja przeciwwilgociowa – pozioma i pionowa (za chwilę do tego wrócimy)
Dylatacja
Ze względu na znaczne rozmiary murów musimy pamiętać jeszcze o dylatacji. Czym jest dylatacja pisałam w lekcji o betonie.
Izolacja
Czym jest izolacja pionowa i pozioma również pisałam w lekcji o betonie. W kontekście murków należy pamiętać, że:
- w przypadku murków kamiennych czy ceglanych na fundamencie betonowym stosuje się izolację poziomą;
- w przypadku murków wykonanych w całości z betonu nie stosuje się izolacji poziomej, ale konieczna jest izolacja pionowa.
Ilustrowany słownik
Tym razem słownik pojawia się w połowie wpisu, a nie na początku, bo jak pisałam wcześniej, na egzaminach AK spotkasz głównie murki oporowe.
Mur wolnostojący a mur oporowy
Przeanalizujmy podstawowe różnice między murem wolnostojącym a murem oporowym:
Nachylenie
Jak wynika z powyższej tabeli w przypadku murów oporowych istotny jest masywny fundament oraz odwodnienie. Czasami, aby zmniejszyć parcie gruntu, mury nachyla się w kierunku ziemi o 10-15%, a w przypadku suchych murków kamiennych nawet do 20%. Co oznaczają te liczby? Że na każde 100 cm wysokości, murek powinien być odchylony od pionu o 10, 15 lub 20 cm. Dodatkowo, w przypadku murków kamiennych poszczególne warstwy układa się nie poziomo, a z lekkim nachyleniem w stronę skarpy.
Odwodnienie
Na całej wysokości i długości muru stosujemy systemy odwadniające. Może to być warstwa żwiru, gdzie woda odprowadzana jest w kierunku rury drenarskiej. Jeśli mur jest długi co kilka metrów należy umieścić dren odwadniający, odprowadzający nadmiar wody przed mur. Zamiast warstwy żwiru można zastosować geodren, czyli profilowaną matę z tworzywa sztucznego.
Na rysunkach poniżej widzisz też rynnę stokową. Zbiera ona wodę, która spływa ze skarpy, chroniąc tym samym mur przed jej naporem.
Zwróć uwagę, że w obu przypadkach zastosowano pionową izolację przeciwwilgociową. W przypadku murów oporowych to szczególnie istotny element. Dylatacje również powinny być zaizolowane. Dodatkową izolację poziomą stosuje się, gdy fundament jest betonowy, a mur wykonany z kamieni lub cegieł.
Proporcje
Grubość i konstrukcja muru zależy oczywiście od jego wysokości, rodzaju użytego materiału, przepuszczalności gruntu i siły naporu. Jest to element konstrukcyjny i często obliczenie jego parametrów powierza się konstruktorom. W przypadku niższych murków (do 1,2 m) przyjmuje się proporcje od 1/5 do 1/3 wysokości. Co to oznacza? Oto kilka przykładów:
- Murek o wysokości 60 cm będzie miał ok. 15-20 cm szerokości u podstawy;
- Murek o wysokości 100 cm będzie miał ok. 20-35 cm szerokości u podstawy;
- Murek o wysokości 120 cm będzie miał ok. 25-40 cm szerokości u podstawy.
Jeśli mamy do ścięcia wysoką skarpę musimy zdecydować czy wolimy wysoki, masywny mur czy dwa tarasy z lżejszymi murkami. Oczywiście każde rozwiązanie ma swoje wady i zalety. Możesz je przeanalizować na schemacie i w tabeli.
Plakat i przekroje do przerysowania
Rysunki pokazane w tej lekcji pochodzą z zeszytu ćwiczeń Mała architektura. Przekroje. Znajdziesz w nim wszystkie najważniejsze przekroje, rzuty i detale małej architektury, o których uczymy się w kwalifikacji OGR.04 i OGR.13 (i na studiach). Zachęcam nie tylko do ich przeanalizowania, ale również do przerysowania, najlepiej w odpowiedniej skali (np. w skali 1:10) i z uwzględnieniem grubości linii. W ten sposób o wiele łatwiej będzie Ci je zapamiętać.
Przy zakupie zeszytu ćwiczeń otrzymasz również plakat w formacie A3 prezentujący najważniejsze nazwy omawianego elementu. Plakat dostępny jest również dla osób, które wykupiły dostęp do Narzędziownika.
