Mała architektura? Co to takiego? Jakie znamy rodzaje elementów małej architektury? Co lepsze – elementy katalogowe czy indywidualnie projektowane? Czym jest linia produktów?
Z małą architekturą spotykamy się na co dzień w przestrzeni publicznej, ale również w prywatnych ogrodach. Dzisiejszy wpis to próba uporządkowania wiedzy na ten temat. Pomoże nam w tym katalog firmy Puczyński (wszystkie ilustracje i zdjęcia w tym wpisie pochodzą z ich strony). Małej architekturze poświęcona jest cała kwalifikacja OGR.04 i część OGR.13, czyli cała czwarta i połowa piątej klasy.
Nie taka mała…
Pod hasłem „mała architektura” kryją się dziesiątki produktów. Te wszystkie drobne elementy, które poza zielenią wypełniają parki, place miejskie, ogrody i inne nasze projekty. Mogą to być zarówno obiekty służące wypoczynkowi (ławki, stoły piknikowe, altany), komunikacji (stojaki na rowery, wiaty przystankowe, barierki), ułatwiające utrzymanie porządku (kosze na śmieci), służące do zabawy i rekreacji (urządzenia na place zabaw, siłownie), jak i elementy dekoracyjne (donice, pergole, rzeźby).
Spróbujmy zrobić szybki przegląd elementów uznawanych za obiekty małej architektury. Zwróć uwagę jak wiele tego jest!
* Inne nazwy to meble miejskie lub wyposażenie przestrzeni publicznej. W nazwie kwalifikacji OGR.04 pojawia się pojęcie „mała architektura krajobrazu”, jednak nie ma ono odzwierciedlenia, ani w słownikach sztuki ogrodowej, ani w przepisach regulujących budowę takich obiektów.
Do siedzenia
To chyba najbardziej rozbudowany dział we wszystkich katalogach małej architektury – ławki i ławy, siedziska, leżaki, hamaki, huśtawki, ławostoły, stoły piknikowe, tzw. przysiadki (zwane też poddupnikami) i tzw. ławki młodzieżowe (do siedzenia „na oparciu”).
Do wygradzenia i wskazywania drogi
W tej kategorii zmieszczą się wszelkiego rodzaju słupki, zarówno pojedyncze, jak z linami lub łańcuchami, jak również niższe i wyższe ogrodzenia. W niektórych krajach przestrzeń wygradza się też głazami lub rzeźbami.
Skoro już jesteśmy przy słupkach warto zwrócić uwagę, że znaki drogowe i drogowskazy to również elementy małej architektury.
Na śmieci
Innym popularnym elementem małej architektury są kosze na śmieci. Mogą być otwarte, z daszkiem lub zamykane. Mogą mieć lub nie mieć popielniczki, powstają też same popielnice. Kosze mogą być pojedyncze lub grupowane, aby umożliwić segregację odpadów. Są kosze na psie odchody, a nawet kosze dla rowerzystów, ustawiane pod kątem.
Dla rowerzystów
Infrastruktura rowerowa wciąż jest rozbudowywana. Drogom rowerowym towarzyszą wspomniane wcześniej znaki i drogowskazy, ale również stojaki na rowery, stacje naprawcze, wiaty czy podpory ułatwiające zatrzymanie przed przejazdami.
Stojaki na rowery coraz częściej uzupełniane są o stojaki na hulajnogi. Warte uwagi są również „parkingi” dla psów i wózków dziecięcych.
Dla roślin
Roślinności nigdy za wiele. Poza tą sadzoną bezpośrednio w ziemi, pojawiają się też najróżniejsze donice. Rośliny pnącze sadzimy przy trejażach czy pergolach. Drzewa chronimy kratami lub osłonami.
Dla informacji
W tej kategorii mieszczą się wszelkie tabliczki i tablice informacyjne, słupy ogłoszeniowe, ale również wspomniane wcześniej kierunkowskazy.
Dla odpoczynku
Poza wymienionymi wcześniej trejażami i pergolami, mamy również rozbudowane altany i inne zewnętrzne „pokoje” służące do spotkań i odpoczynku.
Dla zabawy i rekreacji
Urządzenia na place zabaw stanowią oddzielny temat – wiele firm specjalizuje się w tych obiektach małej architektury. Z kolei przestrzenie dla młodzieży czy dorosłych wypełniają się sprzętem do ćwiczeń siłowych i gimnastycznych. Ciekawą formą „placu zabaw” są psie wybiegi wyposażone w zestawy do ćwiczeń.
Inne
Można jeszcze długo wymieniać. Są jeszcze pitniki i karmniki, grille i stacje do ładowania telefonów, wiaty przystankowe i stoły do gry w szachy…
Katalog czy indywidualny projekt?
Jako architekci krajobrazu możemy wybrać z bardzo szerokiej oferty producentów małej architektury. Dostępne są całe kolekcje (patrz poniżej), więc stosunkowo łatwo możemy zapełnić naszą przestrzeń różnymi elementami, które będą do siebie pasować. Czasem jednak zdarza się, że potrzebny będzie indywidualny projekt – długa ławka lub pergola wpisująca się w nietypową działkę.
Naszą przygodę z małą architekturą zaczynamy więc od katalogu, ale w ramach drugiej kwalifikacji będziemy też uczyć się projektować i budować takie obiekty.
Linia produktów
W projektowaniu małej architektury używa się pojęcia linii produktów lub kolekcji. To zestaw elementów małej architektury zaprojektowanych w spójnym stylu – np. wszystkie ławki, kosze i stojaki rowerowe mają podobny kształt, kolor czy materiał. Dzięki temu cała przestrzeń wygląda estetycznie.
