Ozdobne bramy, ogrodzenia, trejaże i pergole to z pozoru różne elementy ogrodu, ale wszystkie opierają się na tym samym schemacie: słupy + przęsło lub słupy + zwieńczenie. Dlatego łączę je i prezentuję na jednej lekcji. A w zasadzie na dwóch. W pierwszej proponuję przegląd możliwych rozwiązań, w kolejnej – szczegóły techniczne.
Dla właścicieli ogrodów – jako inspiracja. Dla projektantów – jako zachęta do innego myślenia. (Bo skoro trejaż i ogrodzenie to w sumie to samo, to możemy je projektować z podobnych materiałów i w podobnym stylu).
Słupy
Słup to element nośny. To on trzyma całą konstrukcję, dlatego ten element musi być dobrze przemyślany i solidnie wykonany. Jego rozmiary, rozstaw czy wysokość dostosowujemy do potrzeb. Trejaż z lekką, drewnianą kratownicą nie potrzebuje grubych murowanych słupów. Takie zestawienie wyglądałoby dość karykaturalnie. Ale już pergola z masywnym zwieńczeniem dobrze wygląda z słupami betonowymi czy murowanymi.
Najczęściej stosowane materiały to drewno, stal, kamień, cegła lub beton.
Słupy mogą stanowić samodzielny element ogrodowy, np. jako brama, maszt na flagę, kierunkowskaz czy słupki wielofunkcyjne na przydomowym placu zabaw.
Przęsła
Przęsła to to, co dzieje się między słupami. Może chronić prywatność, stanowić podporę dla roślin lub po prostu dekorować przestrzeń.
Przykładowe przęsło to drewniane sztachety lub deski w ogrodzeniu pełnym, metalowa siatka lub pręty stalowe w ogrodzeniu ażurowym, linki stalowe lub drewniana kratownica stanowiąca podporę pod pnącza w trejażu. Ale też pojedyncze deski jako ażurowe ogrodzenie czy kawałki blachy jako wypełnienie pełne. Kombinacji jest tutaj nieskończenie wiele.
Co więcej, przęsło może być niewidoczne (gdy zastosujemy szklane barierki) lub umowne (gdy słupki połączymy poręczą lub linką, wyraźnie zaznaczając granicę).
Zwieńczenie
Zwieńczenie występuje głównie w pergolach i bramach, choć zdarza się również w trejażach – to element łączący słupy od góry. Ma funkcję konstrukcyjną (usztywnia całość) i estetyczną (nadaje formę). Zwieńczenie może być drewniane lub metalowe, masywne lub delikatne. Wszystko zależy od przeznaczenia i stylu ogrodu.
Słup + przęsło + zwieńczenie = ?
W największym uproszeniu możemy więc powiedzieć, że:
- Ogrodzenie = słupy + przęsło
- Dekoracyjna brama = 2 słupy + zwieńczenie
- Trejaż = słupy + przęsło ażurowe
- Pergola = słupy + zwieńczenie
Ogrodzenie służy ochronie prywatności i wyznacza granicę działki. Dekoracyjne bramy w ogrodzie podkreślają wejście do wyznaczonej strefy i stanowią element ozdobny. Trejaż to podpora dla roślin pnących. Pergola również często obsadzona jest pnączami, dodatkowo daje cień.
Ogrodzenie, trejaż, pergola
To jeszcze raz z innej strony — przykładowe trejaże, pergole, bramy i ogrodzenia.
Trejaże
Pergole
Bramy ogrodowe
Ogrodzenia
