Nawierzchnia drewniana ma swoją specyfikę, dlatego omawiamy ją oddzielnie. Przyda nam się podstawowa wiedza o drewnie i jego właściwościach. Będziemy też korzystać z wiedzy zdobytej wcześniej – jak fundamentować słupy, jak i łączyć z belkami głównymi, a te z poprzecznymi. Tarasy oczywiście nie muszą być z drewna, ale na nich się skupimy. Na koniec przyjmy się kładkom i mostkom.
Dzisiejszy wpis przyda się zarówno majsterkowiczom planującym budowę własnego tarasu, jak i osobom projektującym taki element.
Czym tak naprawdę jest drewniany taras? To konstrukcja oparta na słupach (już wiemy jak je fundamentować), które dźwigają belki główne, a te belki poprzeczne (czy to nie brzmi jak zwieńczenie pergoli?). A taras z drewnianego bruku? To nic innego jak nawierzchnia utwardzona z kostek (jeśli taras jest na poziomie ziemi) lub połączenie takiej nawierzchni z murkiem oporowym (jeśli taras jest wyniesiony nad poziom ogrodu). Dla przypomnienia możesz zerknąć do kilku poprzednich wpisów:
- Jak fundamentować słupy i słupki
- Jak zamontować przęsła w ogrodzeniach i trejażach
- Jak zbudować ścieżkę i inne nawierzchnie
- Jak zbudować mur wolnostojący i oporowy
Fundament
Fundament pod taras zależy od jego rodzaju i gruntu. Najpopularniejsze to:
- fundamenty punktowe wylewane – punktowe wykopy do strefy przemarzania (najbardziej standardowe rozwiązanie)
- fundamenty punktowe prefabrykowane – bloczki układane na podsypce (na lekkie tarasy z niewielkim obciążeniem)
- płyta betonowa – wylewana na całej powierzchni tarasu (w przypadku tarasów o dużej powierzchni, na poziomie ogrodu. Konieczna dylatacja i zbrojenie!)
onstrukcja szkieletowa
Konstrukcja pod taras składa się z kilku warstw. Przyjmijmy najbardziej klasyczną opcję, czyli fundamenty punktowe. Na nich opieramy legary główne. Oczywiście nie bezpośrednio. Stosujemy stopy, które pozwolą na zachowanie dystansu, tak aby drewno nie stykało się z betonem (i nie ciągnęło od niego wilgoci). Przyjmuje się, że odległość między legarami powinna wynosić 120-140 cm. Większe rozpiętości wymagałyby zastosowania większych belek (co zwiększa rozmiary tarasu i przede wszystkim koszt budowy). Te rozpiętości są z kolei za duże, aby położyć na nie deski. Gdybyśmy stanęli na środku deski o takiej rozpiętości mogłaby się złamać, dlatego stosujemy legary poprzeczne, układane co 40-50 cm i dopiero do nich przykręcamy deski. Zobacz jak to wygląda na plakacie zamieszczonym poniżej.
Konstrukcja szkieletowa nie musi być drewniana. Można użyć stalowych dwuteowników lub legarów z kompozytu. Oczywiście aktualna pozostaje zasada, że legary lepiej postawić na sztorc, czyli oprzeć krótszą krawędzią. Dokładnie tak jak w przypadku zwieńczenia pergoli.
Deski tarasowe
Najczęściej spotykane deski tarasowe wykonuje się z bardzo odpornego drewna egzotycznego. Coraz częściej zastępuje się je tzw. deskami kompozytowymi, czyli wykonanymi z mieszanki tworzyw sztucznych i włókien drzewnych. Które rozwiązanie jest lepsze? Aby to rozstrzygnąć trzeba wziąć pod uwagę różne aspekty (produkcję, transport, trwałość, możliwość recyklingu). Wrócimy do tego w cyklu wpisów o materiałach.
Zwróć uwagę, że większość tzw. desek tarasowych jest ryflowanych, czyli z podłużnymi rowkami (patrz zdjęcie poniżej). Możesz spotkać się z opinią, że deski na taras muszą być ryflowane, ale to nieprawda. Ryflowanie miało poprawiać antypoślizgowość, ale w praktyce często zatrzymuje wodę, brud i glony, co może zwiększać śliskość. Deski gładkie łatwiej utrzymać w czystości, szybciej wysychają i coraz częściej są uznawane za lepsze rozwiązanie użytkowe.
Prawidłowe wyprofilowanie, które ułatwia odprowadzenie wody jest ważne w przypadku każdej nawierzchni, ale drewnianej szczególnie, a już w przypadku drewnianego tarasu jest superważne. Deski najlepiej układać prostopadle do budynku i z nachyleniem 1,5-2% w stronę ogrodu. To oznacza, że z oddalając się od budynku o metr, taras powinien być o 1,5-2 cm niżej.
Równie ważne jest zachowanie odpowiednich szczelin. Powinny pozwalać na swobodny przepływ wody i powietrza, aby ułatwić wietrzenie całej konstrukcji (szczególnie gdy jest drewniana). Przyjmuje się, że przerwy między deskami powinny się mieścić w przedziale 5–8 mm. Szczeliny są ważne, bo drewno cały czas pracuje – rozszerza się i kurczy. Zbyt małe mogą prowadzić do wypaczania desek, gdy te się rozszerzą, a zbyt duże spowodują, że w momencie skurczenia desek powstanie pułapka na telefony, klucze i mniejsze zabawki.
Ilustrowany słownik
Na poniższym plakacie prezentuję najbardziej klasyczny taras drewniany – drewniana konstrukcja szkieletowa, oparta na punktowych fundamentach, pokryta deskami tarasowymi.
Kładki i mostki
No dobrze, omówiliśmy budowę tarasów. A co z kładkami i mostkami? Tu mamy tak naprawdę dwie opcje do rozważenia.
Najmniejsze mostki ogrodowe po prostu opieramy o brzegi. W przypadku większych kładek konieczne będzie zrobienie przyczółków, ale wciąż wystarczy oparcie przeprawy o brzegi.
W przypadku dłuższych przepraw konieczne może być wprowadzenie dodatkowych słupów stojących w wodzie. Zasady łączenia słupków z konstrukcją mostku w zasadzie nie różnią się od konstrukcji szkieletowej tarasu. To, co się tutaj zmienia to konieczność zabezpieczenia słupków przed długotrwałym działaniem wody oraz obciążeniami dynamicznymi (falowanie, lód, zmienny poziom wody). Uzyskujemy to poprzez zastosowanie odpowiednich materiałów i sposób montażu.
Plakat i przekroje do przerysowania
Rysunki pokazane w tej lekcji pochodzą z zeszytu ćwiczeń Mała architektura. Przekroje. Znajdziesz w nim wszystkie najważniejsze przekroje, rzuty i detale małej architektury, o których uczymy się w kwalifikacji OGR.04 i OGR.13 (i na studiach). Zachęcam nie tylko do ich przeanalizowania, ale również do przerysowania, najlepiej w odpowiedniej skali (np. 1:20) i z uwzględnieniem grubości linii. W ten sposób o wiele łatwiej będzie Ci je zapamiętać.
Przy zakupie zeszytu ćwiczeń otrzymasz również plakat w formacie A3 prezentujący najważniejsze nazwy omawianego elementu. Plakat dostępny jest również dla osób, które wykupiły dostęp do Narzędziownika.
